Kırşehir Yöresi Oyunları

Zeybek oyunları, zeybek türküleri dışında bilgi paylaşımında bulunabileceğiniz bölümümüz.
blkberk
Zeybek
Zeybek
Mesajlar: 414
Kayıt: 19 Ağu 2009, 00:52
İsim: Berkan Karagöz
Cinsiyet: Bay
Memleket: Balıkesir
Yaşadığı Şehir: Tokat

Kırşehir Yöresi Oyunları

Mesajgönderen blkberk » 05 Eyl 2010, 17:01

Kırşehir yöresi, kaşıklı oyunların yanında bozkır halaylarının da olduğu bir yöre. Ancak bu yörede kaşık oyunları daha ön planda. Yörede kaşıklı oyunlar Konya oyunlarıyla halaylarsa doğudaki İç Anadolu illerimizdeki oyunlarla benzerlik gösterir. Kırşehirle birlikte artık halay tavırları başlar.

Halk Müziği Araçları: İlde tezeneli sazların üç telinden dokuz telliye dek tüm çeşitleri çalınır. Divan bağlama tambura ve cura yaygındır. Yaylı sazlardan en yaygını diz üstünde çalınan kemanedir.

Üflemeli sazların başında orta kaba zurna gelir. Yörede çalışlarıyla ünlü sanatçılar vardır. Zurnayla halay havaları cirit ve güreş havaları yanında bozlaklar da çalınır. Dilli ve dilsiz kavallar daha çok köylerde yaygındır.

Vurmalı sazlar arasında davul tef kaşık zil zilli maşa yaygındır. Oyunlarda fincan ve bardak da çalınır. Bardak oyunu bitince bardaklar atılıp kırılır.

GELENEKSEL OYUNLAR:

Kaşıklı oyunları: Geçmişte “muhabbet”lerde ince saz denilen bağlama keman ve darbuka eşliğinde erkeklerce oynanırdı. Kadınlar arasında da oynanan oyunlara ud ve tef eşlik etmekteydi. Günümüzde kimi köylerde sürdürülen bu geleneği kurulan dernekler yaşatmaya çalışmaktadır. Bu oyunlar düğün karşılama ve uğurlama törenlerinde davul-zurna eşliğinde oynanmaktadır.

Kaşıklı oyunların en yaygınları şunlardır: Bad-i zabah(Bad-i Saba) Üç oğlan(kırşehir zeybeği) Biter Kırşehir’in gülleri Yürü güzel Çiçekdağı

Bunlardan kimileri şöyle oynanmaktadır:

*Üç oğlan: İki ya da daha çok erkek oyuncunun oynadığı bu oyun ağırlamayla başlar gitgide hızlanır. Oyuncuların ellerinde tahta kaşıklar vardır ezgiye göre kaşık vuruşları değişir; zeybek özellikleri görüldüğü için Kırşehir Zeybeği de denmektedir. Oyun çökmeler ve beceri isteyen devinimlerle sürer.

*Çiçekdağı: Erkeklerin oynadığı kaşıklı oyunlardandır. Geçmişte kaşık yerine bardakla oynanan oyun ağırdan başlar ara nağmeyle hızlanır.

*Biter Kırşehir’in Gülleri: Erkeklerce oynanan türkülü oyunlardandır. Türkünün başlangıcında “heyyyt”diye nara atılır dizler çapraz biçimde yere vurulur. Ellerdeki kaşıklar bir-iki vurularak ayağa kalkınır. En önemli figür sol topuğun sağ ayak arkasında sertçe yere vurulmasıdır.

Oyunun türküsü şöyledir:

Biter Kırşehir’in gülleri biter
Şakıyıp dalında bülbüller öter
Aman amman gülüm amman
Amman amman efendim amman

Atladım Dinekdağa
Alnım değdi yaprağa
Kız koynunda ölürsem
Koyma beni toprağa
Çoktur güzelleri hep yeni yeter
Kaşının üstünde keman görünür

Aman amman sebep amman
Amman amman efendim amman

Aynam düştü yerlere
Karıştı gazellere
Tabiatım kurusun
Bakarım güzellere

*Yürü Güzel: Üç dört kişiyle karşılama biçiminde oynanır. Öbür oyunlardan daha canlıdır. Hafif bükülerek oynanır. Oyunun en belirgin figürleri son bölümdeki çaprazlamalardır.

Repertuar:

1-Kırşehir’in Gülleri
2-Gel Yanıma
3-Çiçekdağı
4-Üç Oğlan (Alilerin Alisi-Kekillerin neşte neşte)
5-Yürü Güzel
6-Çubuk Uzun
7-Al Elmayı Ver Narı
8-Al Yanak Allanıyor
9-N’olur Hey Gelin N’olur
10- Oy Nari
11- Süpürgesi Yoncadan
12- Suda Balık Oynuyor.
13- Badı Sabah
14-Çek Deveci
15-Sallan Boyuna Bakayım
16-Al Elma Boyanır mı
17-İnce Çayır Biçilir mi

Genellikle karma olarak oynanmasına rağmen bazı bölgelerimizde yalnız kız yada yalnız erkek oyunları olarak da karşımıza çıkmaktadır. Örneğin; Çubuk Uzun-Erkek Süpürgesi Yoncadan-kız oyunları olarak oynanmaktadır. Oyunlar daire yarım daire ve düz çizgi formunda oynanmaktadır.

Oyunlar hangi formda oynanırsa aynansın karşılıklı giriş çıkışlar yanlara gidişler öne arkaya gidiş gelişler şeklinde sunulmaktadır.

Halaylar, ise davul-zurna eşliğinde ve erkeklerce oynanmaktaydır. “Halay” denilen oyunlarda bireysel oyunların etkisi hala belirgindir. Oyun topluca başlar “başçeken”(halay başı) tek başına gösteri yapar. Daha sonra da halayın sonuna geçer. Bu kez yeni başçeken gösterisin yapar. Oyunlar böylece sürer. Bazı halay oyunları; Ağırlama, Hayrani, Avşar, Üçayak halayı, Kargın halayı, Sekmen halayı, Yanlama, Sepetçioğlu, Kıvrak halay vb.







Kullanıcı avatarı
Efe
Yönetici
Yönetici
Mesajlar: 3480
Kayıt: 28 Mar 2008, 18:54
İsim: Cem Bostan
Cinsiyet: Bay
Memleket: Balıkesir
Yaşadığı Şehir: Balıkesir

Re: Kırşehir Yöresi Oyunları

Mesajgönderen Efe » 21 Kas 2012, 17:49




En son Efe tarafından 21 Kas 2012, 17:49 tarihinde darbelendi.


“Diğer Yöreler” sayfasına dön

Kimler çevrimiçi

Bu forumu görüntüleyen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir