Besleme

Pomaklar Kimdir ve Tarihçesi

Mevcut kategorilere uymadığını düşününüğünüz konularınızı tartışabileceğiniz alan

Zeybekoloji.Com Arama Motoru

Pomaklar Kimdir ve Tarihçesi

İleti fes17 » 20 Mar 2010, 01:02


POMAKLAR

Balkanlar’da Pomakça konuşan Müslüman’lara Pomak deniliyor.”Pomak” sözcüğüne Türkçe eserlerde;1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’ndan sonra,Balkanlar’dan gelen göçlerle birlikte rastlanıyor.Bulgaristan’ın bazı böldelerindeki köy ve kasabalar,Osmanlılar döneminde Pomak olarak adlandırılmış olabilir.
1840 yıllarında Balkanlar’da araştırma yapan A.Bone,kuzey Bulgaristan’da Selve ve Lofça yöresinde bulunan bazı köylere Pomak kasabaları adı verildiğinei saptadı.Bu kasabaların hangi tarihten itibaren Pomak adını taşıdığı ise bilinemiyor.
Pomak sözcüğünün anlamı ve kökeni üzerinde yapılan araştırmalar,çeşitli yorumlara neden olmuş.”Pomak”adını ilk kez açıklamaya çalışan F.Kanitz;bu sözcüğün Slavca “Pomoçi”(yardım etmek) fiilinin “pomogaçi”(yardımcı) biçiminden geldiğini ve Pomaklar’ın Osmanlı akıncı beylerine yerel savaşlarda ve fütühatlarda devamlı olarak yardımcılık yaptıkları için bu adı aldıkları ileri sürülüyor.Pomaogaçi,Balkan lehçesinde”pomağa”,daha sonra “Pomak”şeklini almış.Pomaklar’ı dil,gelenek ve ırk bakımından,Türkler’den çok Slavlar’a yakın bulması,F.Kanitz’i,bu açıklamaya sürükleyen en önemli neden olsa gerek.

Yerleşim Alanları

Balıkesir : Gönen(Sarıköy), Manyas(Merkez,Darıca,Şevketiye)
Bursa :İnegöl(Merkez)
Çanakkale :Biga(merkez), Yenice(Merkez)
Edirne :Merkez(Merkez), İpsala(İbriktepe), Keşan(Merkez)
Uzunköprü(Merkez,Çöpköy)
İstanbul :Beykoz(Merkez), Çatalca(Merkez), Silivri(Merkez)
İzmir :Bayındır(Çırpı), Kemalpaşa(Merkez)
Kırklareli :Merkez(Üsküp), Babaeski(Merkez), Demirköy
(Merkez,İğneada),Lüleburgaz (Merkez), Pehlivankö(Merkez)
Samsun :Havza(Merkez,Çakıralan)
Tekirdağ :Merkez(Banarlı,Barbaros,İnecik),Malkara(Merkez)


Pomaklar’ın Kökeni

Pomaklar’ın kökeni ile ilgili farklı görüşler de var.Ataları;Osmanlılar’ın Rumeli’ye yaptığı fetihlerle birlikte Rumeli’ye geçen Ahi’ler olabileceği gibi,Balkanlar’ın yerli halkı Traklar da olabilir.Türk milliyetçileri,Pomaklar’ın 11.yüzyılda Rodoplar’a yerleşmiş olan Kuman Türkleri’nin torunları olduğunu;Bulgar yazarlar ise Pomaklar’ın Müslüman Bulgarlar olduklarını ileri sürüyorlar.
Bulgar edebiyatında önemli bir yeri olan Veda Slavena adlı eserdeki öykülerin bir çoğu,Rodoplar havzası’nda geçiyor ve Pomaklar’ın eski Trak kavimlerinden geldikleri,inançları,gelenekleri anlatılıyor.Trakya’ya adını veren Traklar,M.Ö. 2000-3000 yıllarında bu bölgede kabileler halinde yaşıyorlardı.
Veda Slavena’da yer alan Pomaklar’ın eski Traklardan gelmiş olmaları görüşü,Bulgar milliyetçileri tarafından eleştiriliyor ve uydurma olarak nitelendiriliyor.Onlara göre Rodoplar’da;İslamiyet’in yaygınlaşmasından önce yalnızca Hristiyan Bulgarlar vardı.Bu nedenle,Pomaklar’ı Bulgarca konuşan Müslümanlar veya Müslüman Bulgarlar olarak tanımlıyorlar.
Ischirkoff ve F.Bayraktareviç,Pomaklar’ın yoğun yaşadığı Rodoplar’da halkın,kendisini Achiryani veya Agaryani diye adlandırdıklarını yazıyor.Bu sözcüklerin bulgarcada hiçbir anlamı yok.Ama,Milattan üç-dört yüzyıl önce eski Yunanistan’da yaşayan bir etnik grup;”Grek Agriyani” olabilir.Ayrıca “Ahi” sözcüğünün Farsça çoğulu olan”Ahiyan”(Ahiler) ,Rodoplar’daki halkın yerel ağzı ile Achiryan diye anılabilir.

Pomaklar’ın Tarihçesi

Osmanlılar 1362’de ,Pomaklar’ın yaşadığı Rodoplar üzerinde fütühat hareketini tamamladıktan hemen sonra(1385’te);Anadolu’nun çeşitli yerlerinden pek çok Yörük aşiretini alıp,bu yörelere yerleştirdiler.
Önce Konyar Yörükleri,daha sonra Akçekoyunlu,Vize,Ofçabolu,Selanik,Naldöken,Tanrıda ğ ve Kocacık Yörükleri,Pomaklar’ın yaşadığı bölgelere yerleştirildiler.O tarihlerde Osmanlılar’ın etkisiyle Müslümanlığı benimseyen Pomaklar’ın bir bölümü,bu Egeli Yörük aşiretlerinin kültürel etkisi altında kalırken,bir bölümü de Yörüklerle kaynaşarak yeni bir sentez oluşturdular.
19.yüzyıl başlarına doğru Pomaklar’ın önemli bir bölümü Rodoplar ile Doğu Makedonya arasında yaşıyordu.Bunun dışında Bulgaristan’ın kuzeyinde Lofça,Plevne ve Rahova’da ;Orta Bulagaristan’da Filibe yakınlarında ve eski Selanik,Manastır ,Kosova ile İşkodra illlerinde küçük gruplar halinde oturuyorlardı.1876’da Makedonya ve Bulgaristan’da çıkan isyanlarda genellikle Rodop Türkleri ve Pomaklar büyük felaketlerle karşılaştılar.
1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’ndan sonra,1878 Berlin Sözleşmesi ile ,Sofya merkez olmak üzere ,Balkanlar ile Tuna arasında bağımsız bir Bulgar Prensliği ve Balkanlar’ın güneyinde de merkezi Filibe olmak üzere ,doğu Rumeli vilayeti oluşunca ,Pomaklar’ın oturduğu bölge;Bulgaristan,Yunanistan ve Sırbistan gibi üç devletin politik sınırları içine girmiş oldu.Bu sınır değişiklikleri ve Bulgar Devleti’nin kuruluşu sırasında,Bulgaristan ve Rumeli’in başka yerlerinden Osmanlı ülkelerine(Anadolu vb.) sığınan 700 bin göçmenin en önemli kesimini Rodop Türkleri ile Pomaklar oluşturuyordu.
1870’li yıllardan itibaren Bulagaristan’dan göç etmeye başlayarak Edirne,Kırklareli,Tekirdağ,Çanakkale,Bursa,Balıkes ir,İzmir ,İstanbul,Kocaeli ve Samsun bölgelerine yerleşip köyler kuran Pomaklar’ın nüfusu,1965’te,Almanya Tübingen Enstitüsü’nce yayımlanan araştırmaya göre;23.138.
Biga’nın Işıkeli ve Arabaalan köylerinde yaşayan Pomaklar’ın dedeleri de 93 Harbi’nden kısa bir süre önce göç etmişler.Yani 1870’li yıllarda.Panslavizim hareketiyle patlak veren Hersek isyanından sonra,Müslüman halk üzerinde yıldırma ve yok etme politikası yüzünden büyük acılar içinde Filibe’yi terkederek Biga’ya gelmişler.
Işıkeli köyü ilk kurulduğunda 20 haneymiş,şimdi 90 hane.İçlerinde,sonradan gelip yerleşmiş olan Bulgaristan Filibe doğumlu Pomaklar da var.


Bitola(Manastir) / Makedonya
Pomaklarin yogun olarak bulduklari yerlesim alanidir.

Manastır (Makedonca: ?????? = Bitola, Yunanca: Monastiri), Makedonya Cumhuriyeti’nin ikinci büyük kenti. Pelagonya vadisinin güney bölümünde, Yunanistan sınırı yakınında yer alır. Bitola adı büyük bir olasılıkla, “manastır” anlamına Obitel (Bitel, Bitola) sözcüğünden gelir.

Manastır, Osmanlı'nın İdare-i Umumiye-i Vilayat Kanununu ile Fransız idari yapısına geçerek mülki taksimata göre oluşturulan Vilayetinin (İl) merkezidir ki Rumeli Vilayeti olarak adlandırılırdı. Şu anda Makedonya Cumhuriyeti’nin ikinci büyük kentidir. Pelagonya vadisinin güney bölümünde, Yunanistan sınırı yakınında yer alır. Bir dönem Kayılar (Kailar) buraya bağlı idi.
Bitola kenti, Baba Dağı eteklerinde, deniz seviyesinden 615 metre yükseklikte, Dragor nehri kıyısında kuruludur. Yaklaşık 1,7 kilometre karelik bir alana yayılır. Nüfusu 122.173’tür (1991).

Geleneksel olarak köklü bir ticaret merkezi olan Bitola, konsolosluklar kenti olarak da ünlüdür. Burada tam yirmi ülkenin konslosoluğu vardır. Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk, buradaki Manastır Askeri İdadisinde okumuştur.

530 yıl Osmanlı idaresinde kalmıştır. Evliya Çelebi'nin seyahatnamesinde de belirtildiği gibi o dönemde 3.000 hane, 20 mahalle, 900 dükkan, 70 mescit ve camiden oluşan, Rumeli vilayetinin ileri gelen şehirlerinden biri idi.

-----------------------------------------------------------------------------
alıntıdır.
  

Dur yolcu gelip bilmeden bastığın bu toprak bir devrin battığı yerdir

Eğilde kulak ver bu sessiz yığın bir vatan kalbinin attığı yerdir
Kullanıcı avatarı
fes17
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 649
Kayıt: 27 Ağu 2009, 09:52
Yaş: 54
Uyarılma: (0%)
Teşekkür etti: 2327
Teşekkür aldı: 1871
İsim: Hüseyin Armutoğlu
Cinsiyet: Bay
Memleket: Çanakkale
Yaşadığı Şehir: Çanakkale
Oynadığınız Ekip: Ç.Kale Belediye S.K.

9 fes17 isimli üyemize teşekkür edenler.:
adrianopolen, ahmetkarakaya, aseymen, erboy, okyanus, paguass, poyraz, SuhaArtam, vahit.efe

Re: POMAKLAR kimdir ve tarihçesi

İleti Efe » 20 Mar 2010, 01:08

Annem Bandırmalıdır. Pomak kültürünü iyi bilir, hep bahseder bana Pomak düğünlerinden. Nasip olursa yaza uğramayı düşünüyorum Yenice köyü ne.
  

Forum Kuralları: Lütfen Forum Kuralları'nı gözden geçiriniz.

Zeybekler: Facebook Zeybekler Sayfası


Lütfen Teşekkür Et butonu kullanımına özen gösteriniz.

Kullanıcı avatarı
Efe
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 3320
Kayıt: 28 Mar 2008, 18:54
Yaş: 25
Uyarılma: (0%)
Teşekkür etti: 4907
Teşekkür aldı: 8671
İsim: Ćém Bőś.
Cinsiyet: Bay
Memleket: Balıkesir
Yaşadığı Şehir: Balıkesir

Re: POMAKLAR kimdir ve tarihçesi

İleti ressamerdinc » 20 Mar 2010, 13:06

Çanakkale Biga'da yaklaşık 15 tane köyde Pomak vardır.Bunlardan 12 kadarı sadece Pomakların kurduğu köylerdir.Erdek (Kapıdağ Yarımadası) Rumları gittikten sonra yerine yoğun bir Pomak nüfus yerleştirilmiştir.Kuzeydeki sahil köylerinin çoğu böyledir.Örnek: İlhanköy
Bunun dışında, Keşan'da da 12-13 kadar (tahmini) Pomak köyü var.İpsala,Uzunköprü,Enez gibi Edirne ilçelerinde de Pomak köyleri mevcut.
Balıkesir Gönen'de 7-8 kadar köy var.Pomakların yaşamı hakkında ayrıntılı bilgi edinmek isteyenler arama motorlarına "RİBNOVO" yazarsa Bulgaristan'ın en bilinen Pomak köyü ile ilgili bilgi ve çok orijinal videolara ulaşabilirler.
  

ressamerdinc
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 777
Kayıt: 26 Eyl 2009, 22:39
Yaş: 31
Uyarılma: (0%)
Teşekkür etti: 975
Teşekkür aldı: 1055
İsim: Erdinç Çolak
Cinsiyet: Bay
Memleket: Balıkesir

6 ressamerdinc isimli üyemize teşekkür edenler.:
aseymen, Efe, erboy, fes17, paguass, poyraz

Re: POMAKLAR kimdir ve tarihçesi

İleti ressamerdinc » 20 Mar 2010, 14:17

Pomaklar’ın konuştukları dile gelince, % 30 Ukrayna Slavcası, % 25 Kuman-Kıpçakçası, % 20 Oğuz Türkçe’si, % 15 Nogayca ve % 10 Arapça’dan müteşekkildir. Buna göre Bulgarlar’ın iddia ettikleri gibi Pomakça’nın Bulgarca’nın bir şivesi olduğunu söylemeye imkan yoktur. Pomaklar bugün Bulgaristan güneyinde, Yunanistan’ın kuzeyinde, Makedonya’nın çeşitli bölgelerinde ve Türkiye’nin kuzeybatısında ve güney orta bölümlerinde yaşamaktadırlar. Bugün kendini Pomak kabul edenlerin sayısı 500 bini aşmaktadır.

http://www.bg-turk.com/index.php?act=fo ... 561&page=4
  

ressamerdinc
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 777
Kayıt: 26 Eyl 2009, 22:39
Yaş: 31
Uyarılma: (0%)
Teşekkür etti: 975
Teşekkür aldı: 1055
İsim: Erdinç Çolak
Cinsiyet: Bay
Memleket: Balıkesir

5 ressamerdinc isimli üyemize teşekkür edenler.:
aseymen, blkberk, Efe, erboy, fes17

Re: POMAKLAR kimdir ve tarihçesi

İleti SuhaArtam » 22 Mar 2010, 20:59

ressamerdinc yazdı:Çanakkale Biga'da yaklaşık 15 tane köyde Pomak vardır.Bunlardan 12 kadarı sadece Pomakların kurduğu köylerdir.



Sadece Biga değil, Çan ve Yenice'de de pomak köyleri bulunmaktadır. Çan'da kesin sayıyı bilmiyorum ancak Yenice'de 2 köy Pomak köyüdür...
  

Kullanıcı avatarı
SuhaArtam
Yatak
Yatak
 
İleti: 76
Kayıt: 24 Şub 2010, 23:46
Yaş: 27
Uyarılma: (0%)
Teşekkür etti: 47
Teşekkür aldı: 163
İsim: Suha Artam
Cinsiyet: Bay
Oynadığınız Ekip: EGE EkinGösteriGrubu

2 SuhaArtam isimli üyemize teşekkür edenler.:
fes17, ressamerdinc

Re: POMAKLAR kimdir ve tarihçesi

İleti ahmetkarakaya » 23 Mar 2010, 11:12

benim babaannemin dedesi pomakmış benim bildiğime göre pomaklar müslümanlaşan bulgarlardır...
  

ℂ⋆
ahmetkarakaya
Yatak
Yatak
 
İleti: 33
Kayıt: 27 Arl 2009, 14:59
Yaş: 24
Uyarılma: (0%)
Teşekkür etti: 6
Teşekkür aldı: 13
İsim: ahmet karakaya
Cinsiyet: Bay
Oynadığınız Ekip: salihli bld. gsk

Re: POMAKLAR kimdir ve tarihçesi

İleti ressamerdinc » 23 Mar 2010, 12:23

ahmetkarakaya yazdı:benim babaannemin dedesi pomakmış benim bildiğime göre pomaklar müslümanlaşan bulgarlardır...


Pomaklar müslümanlaşan Bulgarlar değidirler.Pomakların kökeni Bizans döneminde Balkanlara yerleşen Kıpçak-Peçenek gibi Türk boylarına dayandırılır kimi tarihçilerce.Buna kanıt olarak da Pomakçadaki eski Türkçe kelimeler gösterilir.Ayrıca Pomak topluluğu antropolojik açıdan Bulgar ve Yunanlılardan daha sarışın,açık tenlidirler.Bu anlamda Ukraynalılara,Rus Kazaklarına benzer bir dış görünüşe sahiptirler.Giyimlerindeki,dillerindeki,bazı adetlerindeki özellikler de gösterir ki Karadeniz'in kuzeyinden Bulgaristan'a gelmiş olmaları gerekmektedir.
  

ressamerdinc
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 777
Kayıt: 26 Eyl 2009, 22:39
Yaş: 31
Uyarılma: (0%)
Teşekkür etti: 975
Teşekkür aldı: 1055
İsim: Erdinç Çolak
Cinsiyet: Bay
Memleket: Balıkesir

3 ressamerdinc isimli üyemize teşekkür edenler.:
aseymen, Efe, fes17

Re: POMAKLAR kimdir ve tarihçesi

İleti SuhaArtam » 23 Mar 2010, 20:30

Benim ulaştığım ve kendi sunumlarımda kullandığım pomak tanımıda bu şekildedir...

Pomaklar en genel tanımıyla “Pomakça” konuşan, Slav kökenli Balkanların beş ülkesine (Bulgaristan – Yunanistan – Türkiye – Makedonya – Arnavutluk) yayılmış müslüman bir azınlıktır. Balkan tarihinin karışıklığının da mirası olarak Pomakların kesin ve uzlaşılan bir köken tespiti her ne kadar yapılamamışsa da (Slav kökenli olmaları konusunda bir fikir birliği mevcuttur), tarih kitapları arasında geçen ve gözden kaçırılan bir gerçeklik vardır. Bu da yıllardır söylenen (Türk resmi söylemi) Pomakların Peçenek – Uz - Kuman Türklerinin devamı olduğunu boşa çıkarmaktadır. Bu da daha Balkanlara Türk göçü (10.asırdaki) yaşanmadan önceki büyük Slav göçüdür. Bu göçler esnasında Balkanlara Bulgar kavimleriyle birlikte ve akraba olan bir başka kavim Ekslavonlar yerleşmiştir ve yerleştikleri bölge yıllar sonra Pomaklar adıyla çıkan grubun anavatanı sayılan Rodoplar bölgesidir. Ekslavonlar incelendiğinde günümüzdeki Pomaklarla dil, kültür, fiziksel özellik bakımından tıpatıp aynıdırlar. Ekslavonların adının hiç geçmemesinin sebebi balkanlara geldikleri gibi Bizans’a karşı savaş yürütmüş olmalarından kaynaklanıyor. Daha sonraki süreçlerde dinsel olarakta ortodosk hristiyanlardan uzak bir inanış içerisine (bogomolizm) girmiş olmalarından kaynaklı kendi soydaşlarınca bile düşman ve yok edilmesi gereken bir kavim olarak görülmüştür. Bunların sonucunda da tarih kitaplarına hiç geçirilmemiş adeta yok sayılarak yok edilmek istenmiştir. Tabi Osmanlı’nın bölgeye gelmesine kadar bu süreç böyle geçmiştir.
3 ırk, Türkler, Bulgarlar ve Yunanlar, Pomakların içine baktığında kendine dayanak çıkartacak malzemeler bulabilmektedirler. Kökenle ilgili gerçeği bulma çabalarına birde devletlerarası politik entrikalarının da girmesiyle daha da karmaşık hal almıştır. Bir Bulgar yazarı rahatlıkla Pomaklar içinde eriyen müslüman Bulgarlardan yola çıkarak tüm Pomak kütlesine Bulgar damgası vurmaktan rahatsızlık duymaz. Yine Yunanlılar, Pomakların içinde erimiş olma ihtimali yüksek olan eski Trakların varlığından yola çıkarak Yunan kökenli sayabilmektedir ve Türk tarihçileri ilk önce Bulgarlaşan fakat Osmanlının gelmesiyle bundan sıyrılıp Pomak kütlesine katılan Peçenek – Kuman - Uz kütlesine dayanarak Pomak Türkleri diyebilmektedir.
  

Kullanıcı avatarı
SuhaArtam
Yatak
Yatak
 
İleti: 76
Kayıt: 24 Şub 2010, 23:46
Yaş: 27
Uyarılma: (0%)
Teşekkür etti: 47
Teşekkür aldı: 163
İsim: Suha Artam
Cinsiyet: Bay
Oynadığınız Ekip: EGE EkinGösteriGrubu

5 SuhaArtam isimli üyemize teşekkür edenler.:
aseymen, Efe, fes17, poyraz, ressamerdinc

Sonraki

Genel

Kimler çevrimiçi

Bu forumu görüntüleyenler: Kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir