Çete Ayşe ya da Efe Ayşe - Etem Oruç

Zeybekler ve Halk Oyunları ile ilgili makaleler
Kullanıcı avatarı
Etem ORUÇ
Müdavim
Müdavim
Mesajlar: 7
Kayıt: 03 Kas 2009, 10:36
İsim: Etem Oruç
Cinsiyet: Bay
Memleket: Aydın
Yaşadığı Şehir: Aydın
Oynadığınız Ekip: Aydın Efesi

Çete Ayşe ya da Efe Ayşe - Etem Oruç

Mesajgönderen Etem ORUÇ » 16 Tem 2012, 15:44

ÇETE AYŞE YA DA EFE AYŞE




Türk Dil Kurumu Türkçe sözlükte "çete" sözcüğünü şöyle açıklıyor. "Ordu birliklerinden olmayan silahlı küçük birlik." Aynı sözlükte "efe" sözcüğü için de, "Yiğit, özellikle Batı Anadolu köy yiğidi, zeybek. Köylerinde de ağabey anlamında kullanıyor." diye yazıyor. Efe de olsa çete de olsa Ayşe teyze kahraman bir Türk kadınıdır.

Ege yöresi, özellikle de Aydın, Ödemiş (Eski Aydın eli) efenin harman olduğu bir yerdir. Efelik bu yörede yüzyıllardır bir başkaldırı öyküsüdür. Efelik zalime başkaldırıp mazlumdan yana olmak demektir. Düşmanın karşısında dağ olmak, fırtına, sel olmaktır. Kulaklı kamasını düşmanın yüreğine saplamak, meteliği mavzer kurşunuyla vurmaktır.

Efe dendi mi Batı Anadolu'da Aydınoğulları'ndan başlayacaksın. En büyüğü, Aydın Bey (Mezarı Boyasini köyünde), Umur Bey, Şeyh Bedrettin, Börklüce Mustafa, Sinanaoğlu, Atçalı Kel, Çakıcı Efe, Yalnız Efe, Demirci Mehmet Efe, Yörük Ali Efe, Efe Ayşe... ve daha niceleri....

Efe olmak da efe kalmak da zordur. Efe, geleneğine göreneğine, kültürüne, diline düşkün, onurlu, yiğit, dürüst seçkin kişilerdir. Efenin özü, sözü birdir. Eğri otursa da doğru konuşur. Yazılı olmasa da efeliğin kanunu, dağ yasalarına mutlaka uyar. Dağlarda kartal, şahin, kırlarda kurt, düzde karıncayı bile incitmeyen, çocukla çocuk olan bir yumuşak yürektir. O yürek ki bir erdemlilik simgesidir.

Bu günlerde Aydın'da sevindirici bir haber duyduk. Sabahattin Burhan'ın yazdığı "Çete Ayşe" kitabının Tanıl Arayancan senaryosunu yazmış. Yusuf Güven yönetimimde çekimlere başlanacakmış. Çet Ayşe'yi de Banu Öztürk canlandıracakmış. Kurtuluş Savaşı kahramanlarının bir şekilde canlandırılıp, genç kuşaklara aktarılması çok güzel bir şey...

Buralarda bir deyiş vardır. "Sütten ağzı yanan, suyu üfleyerek içer," diye. Bizim aklımıza da hemen Mustafa Kemal Atatürk'ün yaşantısının filme alındığı " Mustafa" filmi geldi aklımıza. Bir de kitabın yazarına karşı bazı kesimlerde kuşkular var. Beş yıl önce Kemal Bekir'le Yörük Ali Efe'nin oğlu Cengiz Yörük'ün yanına gitmiştik. Aynı yazarın yazdığı" Yörük Ali Efe" kitabı için, "Neredeyse babamı molla yapacak" demişti.

Bazı kesimdeki insanların Çete Ayşe yazarına karşı kuşkuları var. Atatürk adı, Kuvayı milliye Komutanı Demirci Mehmet Efeden, Hacı Süleyman Efendiden (Kurtuluş Savaşının Nazilli'deki beyin takımındandır) söz edilecek mi? Gibi sorular var bazı kesimlerin usunda. Örneğin Atatürk resmini uzman olmayan kişiler yapamaz. İyi niyetle bile olsa çirkin şeyler onaylanamaz. Yine Nazilli Etnoğrafya müzesinin önündeki Efe heykeli efeye benzer yeri yok. Yapan ne denli iyi niyetli olsa da efelere yapılmış bir hakarettir. Bir efe torunu olarak hemen düzeltilmesinden yanayım. Nasrettin Hoca gibi testi kırılmadan önlem alınmalı.

Ben öyle düşünmüyorum. Nazilli, Ticaret Otelde çalışan ekip iki gün önce benim de görüşümü öğrenmek istediler. Çete Ayşe ile ilgili yazılmış pek çok yapıt var. Efe Ayşe topluma malolmuş bir kahraman. Ben de "Şu Ege'nin Efeleri" kitabımı ve "Nazilli Cumhuriyeti" kitabımı vererek Çete Ayşe'nin en azından gazeteci Arif Oruç'la yaptığı söyleşiyi incelemelerini istedim.

Bir de " O günlerin bende iki anısı kaldı. Biri Mustafa Kemal Atatürk'ün göğsüme taktığı İstiklal Madalyası, öteki de heyacanlı yüreğimde yaşattığım yurt sevgisidir." diyen Efe Ayşe'nin filmimde Atatürk'ten, Kuvayı milliye Komutanı, Milis Albay Demirci Mehmet Efe'den, o günlerin en yürekli subayı Yarbay Hacı Sükrü Bey'den söz edilmezse filim için büyük bir eksiklik olur diye düşünüyorum.

Belki de bizimki "sütten ağzı yanmaktan" kaynaklanan bir kuşku. Ama yanlışı başından düzeltmek gerekir diye düşünüyorum. Karayılan gibi ulusal kahramanlarımızın bir şekilde tekrar genç kuşaklara tanıtılması kadar güzel bir şey olamaz. Bir insan yaşında bile olmayan Genç Türkiye Cumhuriyeti'nin örselenmeye çalışıldığını gördükçe, böylesi çalışmaları çok önemsiyoruz. İngiltere gibi uluslar, yedi yüz sekseninci kahramanlık günlerini kutluyorlar. Ya biz neler yapıyoruz?

Aydın Belediye Başkanı Özlem Çerçioğlu'nun, Nazilli Belediye Başkanı Haluk Ilıcık'n da bu film çekimini desteklediklerini duydum. Biz de tüm Aydınlılar olarak destekliyoruz. Sekiz Kasımda çekimine başlanacak olan filmi merakla bekliyoruz. Ama özünden sapmadan.


Etem ORUÇ - Yazar

Kullanıcı avatarı
zeybek
Yönetici
Yönetici
Mesajlar: 91
Kayıt: 30 Tem 2008, 22:21
İsim: Hakan ALTINTAŞ
Cinsiyet: Bay
Memleket: Balıkesir
Yaşadığı Şehir: Balıkesir
İletişim:

Re: Çete Ayşe ya da Efe Ayşe - Etem Oruç

Mesajgönderen zeybek » 17 Tem 2012, 04:02

Sebahattin Burhan 'ın kaleme aldığı Çete Ayşe, Türk kadınının dirayetini ve büyüklüğünü gözler önüne serdi. Umarım filmi de bir o kadar özüne uygun nitelikte olur. Yörük Ali Efe, Kıllıoğlu Hüseyin Efe, Çiftlikli Kübra, Ayşe Çavuş, ve Köşk cephesinin diğer değerli kahramanları da umarız filmde yer alır.
Yar yoluna canın veren aşıklar
Sizde düştünüz mü zara ben gibi
Bir leyla misali mecnun olanlar
Yaktınız mı canı nara ben gibi

Kullanıcı avatarı
Alagözoğlu
Kızan
Kızan
Mesajlar: 127
Kayıt: 17 Şub 2010, 14:34
İsim: Mahmut
Cinsiyet: Bay
Memleket: Aydın
Yaşadığı Şehir: İstanbul
Oynadığınız Ekip: Maltepe H.E.M.ZEYBEK

Re: Çete Ayşe ya da Efe Ayşe - Etem Oruç

Mesajgönderen Alagözoğlu » 02 Eyl 2012, 22:15

Etem hocam yazılarınızı zevkle okudum.

" Çete Ayşe " yazınızın 3. paragrafında , efeleri sayarken " Torlak Kemal "
sehven unutulmuş mudur ?
Ya da başka bir özelliğinden dolayı bahsi geçen paragrafta özellikle mi
yazılmak istenmemiştir ?
Merakımdan soruyorum.

Selam ve saygılarımla ;
Çakırcalı Efe ! Yol ver geçelim , yaban değiliz..!

Kullanıcı avatarı
Etem ORUÇ
Müdavim
Müdavim
Mesajlar: 7
Kayıt: 03 Kas 2009, 10:36
İsim: Etem Oruç
Cinsiyet: Bay
Memleket: Aydın
Yaşadığı Şehir: Aydın
Oynadığınız Ekip: Aydın Efesi

Re: Çete Ayşe ya da Efe Ayşe - Etem Oruç

Mesajgönderen Etem ORUÇ » 04 Eyl 2012, 10:43

Alagözoğlu yazdı:Etem hocam yazılarınızı zevkle okudum.

" Çete Ayşe " yazınızın 3. paragrafında , efeleri sayarken " Torlak Kemal "
sehven unutulmuş mudur ?
Ya da başka bir özelliğinden dolayı bahsi geçen paragrafta özellikle mi
yazılmak istenmemiştir ?
Merakımdan soruyorum.

Selam ve saygılarımla ;


Torlak Kemal Manisa yöresinde diye yer vermemişim, Aydın ağırlıklı yazdığım için ama haklısın, onu da yer vermek gerekir...

Kullanıcı avatarı
zeybek
Yönetici
Yönetici
Mesajlar: 91
Kayıt: 30 Tem 2008, 22:21
İsim: Hakan ALTINTAŞ
Cinsiyet: Bay
Memleket: Balıkesir
Yaşadığı Şehir: Balıkesir
İletişim:

Re: Çete Ayşe ya da Efe Ayşe - Etem Oruç

Mesajgönderen zeybek » 28 Haz 2013, 01:17

Bu film çekilmedi hala arkadaşlar Bilgisi olan var mı ?
Yar yoluna canın veren aşıklar
Sizde düştünüz mü zara ben gibi
Bir leyla misali mecnun olanlar
Yaktınız mı canı nara ben gibi

Kullanıcı avatarı
aseymen
Yönetici
Yönetici
Mesajlar: 1536
Kayıt: 03 Haz 2008, 22:59
İsim: Kadir F. Dansman
Cinsiyet: Bay
Memleket: Ankara
Yaşadığı Şehir: İstanbul

Re: Çete Ayşe ya da Efe Ayşe - Etem Oruç

Mesajgönderen aseymen » 19 Ağu 2013, 19:10

Etem ORUÇ yazdı:
Alagözoğlu yazdı:Etem hocam yazılarınızı zevkle okudum.

" Çete Ayşe " yazınızın 3. paragrafında , efeleri sayarken " Torlak Kemal "
sehven unutulmuş mudur ?
Ya da başka bir özelliğinden dolayı bahsi geçen paragrafta özellikle mi
yazılmak istenmemiştir ?
Merakımdan soruyorum.

Selam ve saygılarımla ;


Torlak Kemal Manisa yöresinde diye yer vermemişim, Aydın ağırlıklı yazdığım için ama haklısın, onu da yer vermek gerekir...

Borkluce mustafa, seyh bedrettin, vede asil adi manisali samuel olan torlak kemal gibi tarihi karakterleri zeybeklik gelenegi icinde saymak bana gore zeybeklik tanimini sosyolojik acidan oldukça zorlamak gibi geliyor. Zeybeklik kurumunu ortaya cikartan tarihi mekanizmalari gozardi ederek , sanki ege bolgesinde her ortaya cikan halk ayaklanmasini zeybek hareketi diye adlandiermak Tarih ilminin ruhuna pek uymuyor gibi geldi. Isterseniz anadoluda kalenderilik, abdallik ve bektasilik vede bunlardan cikan halk hareketleri konulu bir baslik acin; torlak kemal, seyh bedrettin, boerkluce mustafa vs yi burada konusalim.
Koç gibi meydanlarda dönenlerdeniz
Biz vatan uğruna ölenlerdeniz


“Makaleler” sayfasına dön

Kimler çevrimiçi

Bu forumu görüntüleyen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 0 misafir